Uno sa kataspokan si Roming. Apan adunay
panghitabo nga nakapausab kaniya . . .
Nalipay si Rose sa bag-ong disposasyon ni Roming. Nakat-on na ang iyang bana pagkaligo matag adlaw. Magpaalot nas buhok ug mopalit nag pomada. Limpyo na mamisti. Tungod sa dakong kausaban sa iyang bana motuo na karon si Rose og milagro. Kay dakong milagro ang nahitabo kang Roming.
Problema si Roming sa iyang inahan sukad pa sa iyang pagkabata. Walay pagkabana sa iyang panglawas. Kandingon ug talagsa ra maligo. Katoon mamisti. Nanimahong lang-og sa singot kay senemana mag-ilis og uran. Morag dugmon sa baboyng nanganak ang iyang higdaanan. Sobra kamantikaon kon molihok. Hoy Roming! Unsa kang bataa ka. Bangon na kay maulahi ka nas klase, pukaw sa inahan. Apan padayon nga mikubol ang anak hangtod nga gibitad sa inahan ang iyang habol.
Abi sa inahan nga bunga lang sa pagkabata kadtong maong taras ni Roming. Apan nasayop siya. Mao gihapon ang nahitabo sa estudyante na kini sa kolehiyo. Kon nakakita ka sa salidang “Joe’s Apartment,” susama gyod kahimi ang giabangang lawak ni Roming. Wala lay daghang uk-ok nga makasulti. Layo na unta ang inahan sa badlongon nga anak apan tungod sa inahanong pagbati nagpadayon kini pagpakabana sa kahimtang ni Roming. Padayon ang pagduaw ug pag-usisa sa kahimtang sa anak didto sa kaserahan niini. Matag duha ka bulan mobiyahe ngadto sa dakbayan ang pobreng inahan. Igo-igo sad ang paminhod sa sampot sa duha ka oras nga sakay sa bus. Igo–igo sad ang pamaol sa lawas sa pagpanabon ug pagwaswas sa habol ug kobrekama nga gisuhot ug nanimahong talumtom. Igo-igo sad ang sakit sa hawak sa pagpanglimpyo sa kuwarto nga daw naagian sa tsunami. Ang nakaapan kay taman ra sa pagbagutbot sa hilom ang mahimo sa pobreng inahan. Dili makarekalmo ngadto sa kanahang anak kay kaugalingong kabubut-on ang iyang paghago. Wala man siya sugoa sa iyang anak nga matod pa niini, Sagdi lang god nang kuwarto ug mga gamit kay mahugaw ra man gihapon, mga pulong nga daklit naglarawan sa “pilosopiya sa kinabuhi” ni Roming.
Sa laing bahin, makaingon ta nga ang Ginoo maayo gyod mobalansi kay gitugahan man niya si Roming og igo-igong kalantip sa utok ug nakatapos sa iyang kurso sa matematika.
Naglaom ang iyang inahan nga mausab ang kinaiya iyang anak dihang naminyo si Roming sa usa ka maestra. Didto nagpuyo ang magtiayon sulod sa usa ka low kos sabdibisyon sa Dakbayan sa Cagayan de Oro. Apan mao gihapon. Sa sinugdan, may makitang kausaban kay masuko man ang asawa kon magpasagad ang bana sa kaugalingon. Hoy Roming! Pag-ilis gani og sininang tarong kay maulaw kong mokuyog nimo, matod pas asawa usa ka adlaw niana dihang ang magtiayon gidapit sa kasal sa anak sa silingan. Apan sa kadugayan mibalik ra gihapon si Roming sa iyang karaang batasan. Mipatigbabaw ang iyang kataspokan ug kahugawan. Hangtod nga nagkasabot ang magtiayon nga maglain silag kuwarto. Kinsa god say asawa nga ganahan makigdulog sa tawo nga kusog mohagok ug bahog ilok. Ilabi na nga sa kadugayan ang bana giabot na sad og katapol sa pagtuman sa iyang obligasyon ngadtos asawa.
Matupngan apan dili malabwan ang pagka tapolan ni Roming. Kon mabuhi pa ang tawo nga way kaon-kaon tingali dugay rang miundang si Roming ning maong buluhaton. Wala siyay pulos kon hisgotan ang mga kuri-kurion sa balay. Gani, palabihon pa niya nga ang iyang gamayng kuwarto dayan-dayanan sa balay sa lawa kay sa pag-alsag silhig. Lisod sugoon ug labawng milagro kon makabuhat sa kinaugalingon. Mapugos ang iyang asawa sa pagsuhol og tawo sa panahon nga dunay gikinahanglang ayom-ayomon sa sulod sa balay. Hoy Roming! Nia koy gipalit nga bolkasel. Buliti tong buslot sa atop kay nalata na nang kisame sa tulo sa ulan, sugo sa asawa kang Roming nga ang lubot mipilit sa sopa didtos sala. Ato lang god nang saluron sa planggana. Motulo ra bitaw nag mag-ulan, lanses sa bana nga nalingawg tan-aw sa salida sa TV. Ana kayano ang solusyon ni Roming sa iyang gituhoang gagmayng mga problema.
Ambot giunsa pagmadyik ni Roming ang grado sa iyang mga estudyante kay di man niya basahon ang mga tes pepers gawas sa hinapos nga pasulit. Nagtipun-og ang mga tes pepers sulod sa iyang kuwarto kay di man niya puwedeng iuli ngadtos mga estudyante. Wala sad siyay pangandam sa iyang itudlo. Human sa panihapon moadto siya sa kasikbit nga balay ug didto magbilar pagdulag madjong. Sa mga panahon nga moderetso siyag madjong gikan sa eskuylahan, matulog siya nga ang sulod sa tiyan mao ra ang libreng kape ug biskwit sa silingan kay kapoyan na siyang manungkab sa kosina ug modiretso na lag sulod sa iyang kuwarto.
Di maihap ang nakasaway kang Roming apan dedma lang siya busa way panagbingkil nga nahitabo. Naglikay sa away si Roming. Kon sa pagpanudlay sa buhok wala siyay igong kaikag ug kusog, sa pakigpalagpotay sa laway o sa pakigbayloay pa hinuon sa kumo?
Aksidente ang nakapausab sa pagkatawo ni Roming. Pasado kadto sa alas-kuwatro sa hapon. Gikan sa tulunghaan misakay si Roming og dyip paingon sa Bulua. Bitbit niya ang usa ka brown envelope nga gisudlan sa test papers sa iyang mga estudyante. Kusog ang dagan sa dyip kay ang drayber nag-apas og pasahero. Giduladulaan sa hangin ang kalkag ug kaspag nga buhok ni Roming nga duha na ka bulan nga wala mahikap og barbero. May pipila ka pasahero ang wala mahimuot sa paspaserong drayber apan naghilom lang si Roming kay nagdali sad siyang makauli aron sayong makatungha sa madjongan. Aron dakog agi, matod pas panultihon. Unya may kalit nga paka. Nabanggaan ang kilid sa dyip sa dakong trak nga nagpaturatoy sad og dagan. Milagpot ang dyip ug milintuwad sa kilid sa haywey. Suwerte nga way nakabsan sa kinabuhi apan halos tanan sa mga pasahero ang samaran. Usa na si Roming sa mga biktima sa aksidente nga gidala ngadto sa Northern Mindanao Medical Center nga silingan sa Kapitolyo sa Misamis Oriental.
Maayong pagkabali ang tuong bagtak ni Roming. Sa unsang paagi, wa siya masayod. Wa sad siya masayod asa nabunal ang iyang agtang nga gituboan og dakong bukol. Ang iyang mahinumdoman mao nga mingitngit ang iyang panan-aw human siya makakitag mga aninipot. Diha nas hospital mibalik ang iyang panimuot.
Piyong ang mga mata ni Roming nga nagping-it sa kasakit nga gibati sulod sa emergency room samtang nagpaabot nga maatiman sa doktor.
Nars, huboi unya kanang tigulang sa iyang karsones aron atong masusi ang kadaot sa iyang bagtak, mando sa doctor ngadto sa nagkadipudipong nars.
Unsa to, tigulang? Nasagmuyo si Roming. Tungod kaha sa iyang lisod nga kahimtang, gisakitan siya sa pulong “tigulang” kay 45 anyos pa siya. Tigulang lang siyang tan-awon.
Nahangangha ang doctor ug nars sa ilang nakita. Wala sila magdahom nga ang pasyente usa ka magtutudlo sa kolehiyo sumala sa ID nga nahulog gikan sa iyang bolsa. Ug kataw-onon silang nagtan-aw sa breps ni Roming nga lagom ug busloton.
Nakapanapo sad si Roming kay nalakip og kahuslo ang iyang kahol nga breps nga ang garter luyat ug nainat na.
Niadtong mga taknaa ang asawa ni Roming didto sa Gaisano City Mall. Sa mens wer seksiyon mipalit si Rose og brep sa iyang bana. Kaganihang buntag nangutingkay siyas kuwarto ni Roming nga nahauna kaniya paggawas sa balay. Iyang gisulod sa plastic bag ang nagusbat nang mga breps sa iyang bana. Ug gihapit og labay ang plastic bag sa basurahan daplin sa kalsada sa wa pa siya mosakay og dyip paingon sa Opol Elementary School diin siya nagtudlo.
(Napatik sa Bisaya, Marso 18, 2015)
