I'm not clumsy, I'm just accident prone.
Daniel Radcliffe
Samtang namul-ong kos sampaguita didtos likod sa among balay, disgrasyang natigbasan sa lampas ang akong tuong kamot. Suwerteng way naigo nga lutawng ugat, apan nagkinahanglag surgeon sa pagpasumpay sa naputol nga tendons nga nagpalihok sa akong index finger. Maayo gani kay lakip sa out-patient surgery sa Philhealth ang siruhiya sa akong kamot nga didto ra gipahigayon sa emergency room sa ospital. Salamat sa anestisya o pabanhod kay way sakit nga akong nabati samtang naglurat ang akong mata nga nagtan-aw sa siruhano (surgeon) nga nangita ug nagbira sa miuk-ok nakong tendon gamit ang forceps. Apan medyo sakit sa bulsa ang P6,000 nga professional fee nga gipangayo sa doktor (dugang sa gibayran sa Philhealth).
Gikan kong namutol sa tag-as nga lindog sa ginger torch ug sa paglabay kos nagdonghay nga mga bagon sa sampaguita, ako kining giapil pagpamutol. (Wa na ko mokuha og gunting sa tanom kay nagdali ko kay nalangan na ang akong pamahaw). Gitigbas ko ang gilumpong nga mga bagon samtang gikuptan sa akong tuong kamot ang pungpong. (Walhon diay ko). Kusog gyod ang akong pagtigbas kay kulang sa baid ang lampas. Sa akong pagtigbas sa ikatulong pungpong sa bagon, didto matugpa ang suwab sa lampas sa likod sa akong kamot, tungod ug duol sa pangunahang tudlo. Nakita ko ang daklit puti nga samad dungan sa kalit nga pagdungoy sa akong tudlo nga dili na malihok pataas. Natarantar ang akong asawa sa pagkakita sa dugo nga miagas sa samad.
Akong gilitratohan ang naoperahan nakong kamot ug gi-post sa Facebook (giubanan og mubong batbat unsay nahitabo) ug kini nakaani og daghang komentaryo. Niay pipila:
“Kangilngig ana, uy.”
“Sakto na ang pagkakugihan. Amping, kol.”
“Papa, amping tawon.”
“Dili magtrabaho kon sapoton. Hahaha!”
“Isuhol og lain kay kurog na ang kamot sa SC. Hehe!”
“You are too old to do manual work.”
“Take it easy, Nong, don’t work too hard. Take note atong dexterity mi-diminish na kay lagi mature na ta.”
“Ayaw na paglampas kay hanaphanap na mata.”
“My friend ang title ani pruning the hand. Careful we are not getting younger.”
“Way problema sa abilidad, respetar lang ta sa edad.”
Sa true lang, usa ko ka certified klutz. Daling mabuhian, mahulog o mabuak ang gikuptan sa akong nga mga kamot. Kong magbunglay ko, ang akong mga tudlo daling makasarap ug masamad og tayaong lansang, putol nga alambreng sinima-simaan (barbed wire), buak nga bildo ug ubang mahait nga mga butang. Sa akong mga kamot, ang mga himan sa pagguna, pagbangag ug paglampas usahay mangonay kanako. Maluibon ang mga himan sa pagpamanday. Ang martilyo mangitag paagi aron madukdokan ang akong mga tudlo. Kadaghan na molagom akong kumagko nga maoy pinili sa martilyo. Kausa, nagabsan ang akong kamot samtang nagpugong sa playwod nga akong gitabas. Sa akong mga kamot, peligroso ang kutsilyo ug ubang himan sa kosina. Kataw-anan apan tinuod nga ning bag-ohay lang, nasamad ang akong palad kay nabaliktad ang kutsilyo sa akong paghiwa sa mangga. Nakabayad kog ahat sa mahalong bombilya kay akong nabuhian ug nabuak samtang nangukit-ukit sulod sa hardware section sa usa ka dakong mall. Kausa, nahulogan kog ostiya samtang naghatod sa kalis ngadto sa altar sa panahon sa opertoryo sa misa. Sukad niadto wa na ko mangahas sa paghalad og ostiya. Dakong gasa kanako ang kompyuter kay kakha sa itik ang akong sinulatan. Unsaon na lang ang akong hilig sa pagpanulat kon walay magamit nga makinilya (kaniadto) o word processor (karon).
Gawas sa akong pagkabakikaw o pagkakiwag, duna koy pagkabungaw o pagkalimtanon. Kalagmitang mabilin ang akong dalang bottled water sa bus nga akong gisakyan. Kausa, nawad-ang kog antepara kay nabilin sa barko. May mga higayon nga mobalik kos merkado kay nalimtan ko pagbitbit ang gipalit nga isda o karne. Makadaghan nang naitos ang tubig nga akong gipabukal o napagod ang akong giluto kay nalimot kos akong gitak-ang sa gas range.
Angayng ikaulaw apan sa tinuod lang, duna sad koy pagkadanghag. Hinungdan sa mga peligrosong panghitabo nga akong naagoman. Usa niini ang di gyod nako malimtan. Dugay na kadto ug didto pa kaming pamilya nagpuyo sa Don Carlos, Bukidnon. Mao pay akong pag-abot gikan usa ka seminar didto sa Cagayan de Oro City ug nagduog-duog pa ang akong ulo sa kakulang sa tulog. Nagpalit kog sud-an sa mao-maong restawran sa lungsod. Habig sa wala ang nahimutangan sa kan-anan ug sa akong pagtabok sa haywey gikan sa restawran, hapit madasmagi ang akong gimanehong motorsiklo sa naghaguros nga bus. Nalimot ko paglingi-lingi sa wala pa motabok sa kalsada. Mipiliik ang ligid sa sakyanan tungod nga kalit nga pagpreno. Mihunong ko ug giagwanta ang pamalikas sa drayber. Angkas ko ang tulo ka gagmay namong mga bata, hinungdan nga sulod sa daghang mga gabii makamata ko sa akong pagkatulog ug bation ang kakulba ug tulisok sa akong tanlag tungod sa akong pagdanghag. Didto sa Limketkai Mall sa Dakbayan sa Cagayan de Oro, nasayop ang akong tantiya og hapit ko mabanggai og dyip. Gamay ra ang akong sa lihay sa pasaherong sakyanan. Gani, nasaghiran ang akong kamot ug milagpot ang botelya sa tubig nga akong gibitbit. Nakatilaw na kog kusi sa koryente dihang nalimot ko pag- ibot sa plag sa extension wire samtang nag-ilis og electrical tape sa paksi sa alambre.
Kon ipaagi sa multiple choice ang pangutana unsay hinungdan sa mga kataw-nan, makaulaw ug peligro nga mga panghitabo nga akong nasinati, mao kini ang mga tubag:
Bakikaw. Check.
Bungaw? Check.
Danghag? Check.
Sa ato pa, “All of the above”.
Pasmado daw ang akong kamot maong kurog. Tinuod tingali. Manghunaw dayon kos kamot human magtrabaho. Sa batan-on pa ko, motabok mig suba sa among pagbaklay pauli gikan magbunglay sa kamaisan didto sa bukid. Mao tingali nga dali sad ko mapandol. Ang pagkabungaw maingon ta nga dala na sa edad. (71 anyos na ko). Ang akong pagdali usa sa hinungdan sa mga disgrasya nga akong naagoman.
Balik ta sa drama sa kamot, lampas ug sampaguita. Tinuod, dali kong madisgrasya, apan ang gardening ug landscaping akong passion o kinaham nga kalingawan. Busa, ako kining ipadayon nga mga bulohaton (apil na ang pagpamanday ug ang pagpang-ayo sa mga kagamitan sa panimalay), bisan pa sa risgo nga dala niini. Dugangan ko lang ang akong pagkamabinantayon. Kana kon dili ko malimot.
